
Историја на Националната опера и балет
Запознајте го богатиот историски развој, темелите и уметничкиот подем на стожерната музичко-сценска институција во Македонија.
Оперскиот ансамбл бил конституиран во 1947 година (првата оперска премиера, „Кавалерија рустикана“, е изведена на 9 мај 1947), а балетскиот во 1949 година (првата балетска премиера, „Валпургиска ноќ“, е изведена на 27 јануари 1949). И двата ансамбли на почетокот работеле во рамките на Македонскиот народен театар (МНТ).
На почетокот, во ансамблите биле ангажирани тогашните расположливи професионални кадри, како и членови од аматерските хорски и оркестарски состави. Вистинскиот подем на операта започнал со доаѓањето на прочуениот диригент Ловро Матачиќ, кога целосно биле комплетирани солистичката екипа, оркестарот и хорот. Тогаш започнала да се реализира разновидна репертоарска политика со нагласок на т.н. „железен репертоар“. Тоа создало услови ансамблот да оствари бројни гостувања низ Југославија, како и во Лоѓ, Нирнберг, Букурешт, Стразбур, Софија, Тирана и много други светски центри. Како последица на огромниот интерес кај публиката, во 1972 година бил основан и реномираниот фестивал „Мајски оперски вечери“.
„Подемот на операта започна со доаѓањето на диригентот Ловро Матачиќ, кога се комплетираа солистите, оркестарот и хорот, градејќи го препознатливиот уметнички квалитет.“
Организациски развој и театарски објекти
Првично, ансамблите работеле во рамките на МНТ во исклучително функционалната театарска зграда изградена во 1927 година. МНТ работел во оваа зграда сè до разорниот скопски земјотрес од 1963 година, кога објектот бил тешко оштетен и подоцна урнат. Потоа, театарот функционирал во привремениот објект „Театар Центар“, сè до изградбата на новата модерна зграда во 1980-тите години. Таа зграда денес ја користи НОБ, додека за потребите на МНТ подоцна повторно беше изградена старата зграда од 1927 година на истото историско место.
Ваквиот модел на театарска организација (драма-опера-балет, популарно наречен австроунгарски) е променет во 2004 година, кога МНТ го задржа драмскиот ансамбл, а операта и балетот се издвоија во посебна организација под името „Македонска опера и балет (МОБ)“. Во 2018 година, името на институцијата официјално е променето во„Национална опера и балет“ (НОБ).
Клучни историски меѓници
Прва оперска премиера
На 9 мај 1947 година е изведена оперската премиера „Кавалерија рустикана“, со што се конституира оперскиот ансамбл.
Прва балетска премиера
На 27 јануари 1949 година е изведена балетската премиера „Валпургиска ноќ“, поставувајќи ги темелите на балетот.
Мајски оперски вечери
Основан е меѓународниот фестивал „Мајски оперски вечери“ како одговор на огромниот интерес на публиката.
Самостојна институција (МОБ)
Операта и балетот се издвојуваат од МНТ во посебна државна установа — Македонска опера и балет.
Национална опера и балет
Официјалното име на куќата е променето во „Национална опера и балет“ (НОБ).
